powrót

KORCZAKOWSKA REPUBLIKA DZIECIĘCA DYLINIARNIA

- doniesienie z prac

Korczakowska Republika Dziecięca - to formalna nazwa dyliniarskiej organizacji, pod którą Dyliniarnia figuruje oficjalnie i prawnie jako Organizacja Pozarządowa Działająca na Polu Pomocy Społecznej. Działalność Republiki rozpatrywać możemy głównie w dwóch aspektach: l. Jako działanie charytatywne na rzecz dzieci mające za zadanie poprzez liczne zajęcia kulturalno-oświatowe kształtowanie podstawowych zasad moralnych i etycznych, pomocnych w dorosłym życiu i wychowaniu następnych pokoleń, 2. Jako pierwsze w świecie zalegalizowane dziecięce państwo z własną strukturą, organizacją, przepisami, agendami i jednostką monetarną. Celem Dyliniarni jako działalności charytatywnej jest promowanie i wcielanie we wszelkie formy swoich działań pozytywnych wartości i zachowań kreujących osobowość i psychikę dziecka zgodnie z panującymi zasadami moralności i etyki. Ludzie mający specjalne predyspozycje do działania na rzecz innych i pomocy szczególnie dzieciom nazwani są tutaj "dyliniarzami". Dyliniarz - to nie tylko pracownik zatrudniony w Dyliniarni, ale człowiek mający specyficzny punkt widzenia polegający na uwrażliwieniu na krzywdy i potrzeby tych najmłodszych. Idea obejmuje całokształt wychowania z naciskiem na indywidualny proces pracy z każdym dzieckiem i wcielanie w życie własnych dziecięcych inicjatyw wyzwalając tym samym pozytywne zachowania i prawidłowe reakcje w poszczególnych, niesionych przez życie sytuacjach. Każde, bowiem dziecko w każdym momencie współtworzy Dyliniarnie wzbogacając ją o swoje własne umiejętności i doświadczenia. Osiągnięcie zamierzonego celu poprzez wcielanie w życie wszelkich przyjętych zasad nie może przebiegać w Dyliniarni tylko na jednej płaszczyźnie. Znaczna, bowiem część podopiecznych Korczakowskiej Republiki Dziecięcej to mali członkowie rodzin patologicznych. Dyliniarska działalność w samym założeniu nie była nigdy celowo ukierunkowana na tego rodzaju zbiorowość, ale nigdy tez nie określała konkretnych granic zawężających pole swoich działań. Dlatego podstawowym zadaniem charytatywnej pracy dyliniarzy jest pomoc takim właśnie rodzinom, a przede wszystkim dzieciom, które najczęściej stają się ofiarami błędów popełnianych przez dorosłych. Tutaj często stosuje się dyliniarską maksymę: „zrozumieć, aby wychować". Zatem całokształt pracy Korczakowskiej Republiki Dziecięcej, której elementarnym założeniem jest pomoc wszystkim dzieciom w ich rozwoju

psychicznym, duchowym i moralnym obejmuje podstawy wychowania ujęte na poszczególnych jego etapach: l. Potrzeba samorealizacji, 2. Odnalezienie autorytetu, 3. Kształtowanie osobowości, 4. Wypracowanie systemu wartości. Jeżeli chodzi o środki i metody oddziaływania dyliniarzy, duży nacisk kładzie się tutaj na oddziaływanie własnym przykładem, wskazanie autorytetów i pilnowanie doboru odpowiedniego towarzystwa osób. Dyliniarze zdają sobie sprawę, że wszystkie przyczyny o wiele łatwiej rozwiązywać w zalążku, a więc w początkowej fazie rozwoju człowieka, dlatego warto pracować z dzieckiem i można "w tej pracy wiele osiągnąć, bowiem wpojona nauka i zasady moralne, stosowane metody wychowawcze, hierarchia wartości, kontakty i sposoby postępowania kreują następne pokolenia. Dzieci są, więc wielkim potencjałem, który ażeby nie roztrwonić, należy stworzyć im odpowiednie warunki sprzyjające ich wszechstronnemu rozwojowi, okazując równocześnie szacunek dla ich osobowości. Zasadniczą zbieżnością działalności Dyliniarni z ideą jej patrona Janusza Korczaka jest wysunięcie na pierwszy plan inicjatywy dziecka, jako twórcy konkretnych działań. W Dyliniarni, w początkach swej działalności, dzieci słyszały już o Januszu Korczaku i czytały „Króla Maciusia I", ale nie próbowały naśladować Starego Doktora ani jego bohaterów. Z perspektywy czasu, dopiero w 1990 roku, dyliniarze zrozumieli, że z zaświatów patronuje im jego osoba. Dyliniarnia to rozszerzona wizja Janusza Korczaka przedstawiona w „Królu Maciusiu I”. Wydawana przez dzieci gazetka kierowana wówczas wyłącznie do rówieśników to również „rozszerzony” „Mały Przegląd”, który wydawany był przez dzieci pod kierunkiem Janusza Korczaka. Wydawał on zresztą wiele innych pism i książek, które niekiedy były ukierunkowane na starsze pokolenie. Do takich na przykład należała książeczka pt. „Kiedy znów będę mały". W Korczakowskiej Republice Dziecięcej natomiast pisano książeczki tylko dla dzieci, a to, co potrzebowano przekazać starszym, zaczęto drukować w dyliniarskim miesięczniku „Życie Dyliniarni”. W działalności kulturalnej, oprócz pisania książeczek dla dzieci, pisano również sztuki teatralne dla kukiełkowego i aktorskiego dziecięcego teatru „BAJKA". W Dyliniarni stosuje się, więc wiele zbieżnych form pracy z pracą Janusza Korczaka, które wypływają także ze wspólnej idei, w myśl, której realizuje się podwójną zasadę tzn. przez dzieci i dla dzieci. Korczak często wychowywał poprzez zabawę, co jest podstawową zasadą także w Dyliniarni. Janusz Korczak próbował budować społeczeństwo wzorcowe wśród dzieci i chciał przez to wskazać praktyczną możliwość takiej budowy. Dokonał on pewnych odkryć w metodach wychowania i w pedagogice jako nauce. Głosił on, że postęp zależy od wychowania i doskonalenia grup

ludzkich. Pokazywał to w działaniu i w życiu i te właśnie idee reprezentuje Korczakowska Republika Dziecięca Dyliniamia.

Jeżeli chodzi o strukturę organizacyjną Korczakowskiej Republiki - najważniejszą komórką organizacyjną jest Oddział Założycielski ZDP (Związku Dyliniarzy Polskich). Dyrektorowi każdego poszczególnego zakładu dyliniarskiego podlegają bezpośrednio kierownicy działów. Kierownikowi podlegają pracownicy danego działu oraz dzieci niepełnoletnie (to jest poniżej dziesiątego roku życia), które w przyszłości zamierzają zostać dyliniarzami. W związku z tym, zarówno wszystkie dzieci jak i młodzież mają szansę bycia nieoficjalnym członkiem Dyliniami, jak również osoby dorosłe, które zatrudnione są na zasadzie prac „umowa - zlecenie". Wszystkim pracownikom obliczana jest miesięczna wypłata we forach. For to dyliniarska waluta, której przelicznik wynosi obecnie l for = 2,00 zł obowiązująca już od dawna, kiedy te 6 października 1984 ogłoszono plebiscyt na nazwę dyliniarskiego pieniądza, w wyniku, którego nazwano go właśnie forem. Idea powstania oddzielnej dyliniarskięj waluty zrodziła się nie tylko z potrzeby samej organizacji dziecięcego państwa, ale również jako substytut złotówki, która nie miałaby tutaj pozytywnego aspektu pedagogicznego. Jest to równocześnie sposób nagradzania pracy dziecka, które gdy staje się dorosłe, odkrywa powoli znaczenie i sens pracy charytatywnej, gdyż fory stopniowo przestają mu wystarczać na zaspokojenie dojrzalszych potrzeb materialnych. Dzieci wykorzystując własną twórczość i rozwijając swoje talenty, angażują się w rozmaite prace na rzecz innych. Stwarzają wedle swoich zainteresowali nowe agendy i działy Dyliniarni przejawiające rozmaite formy pracy. Oprócz banku prosperuje, więc dyliniarski sklepik, redakcja wydawanego przez Związek Dyliniarzy Polskich miesięcznika, dyliniarskie kino, „RELAX” i dziecięcy teatr „BAJKA" oraz poszczególne działy takie jak: Dyliniarska Pracownia Modelarska, Dział Usług i Reklamy, Dział Charytatywny i Dyliniarski Dział Imprez. Każdy z tych wyżej wymienionych działów ma inne zadania do spełnienia i inne środki realizacji, ale wszystkie dążą do jednego celu, zgodnego z głównymi założeniami ideologicznymi Korczakowskiej Republiki Dziecięcej.

Dyliniarski sklepik tzw. kiosk oferuje gotowe wyroby wyprodukowane przez Dyliniarska Pracownię Modelarską tzw. dyliny, które dzieci wykonują własnoręcznie z papieru, masy papierowej, modeliny, gipsu itp. Kiosk pełni także rolę komisu zabawkarskiego, gdzie dzieci otrzymują fory za przyniesione niepotrzebne już zabawki, za które to pieniądze nabyć mogą inne będące w sprzedaży towary.

Sprzedawany w dyliniarskim kiosku miesięcznik „Życie Dyliniami" to periodyk ukazujący się regularnie, redagowany i wydawany przez Związek Dyliniarzy Polskich w Krakowie. Początkowo czasopismo adresowane było przeważnie do dzieci i młodzieży, co umożliwiało najmłodszym nawiązanie kontaktu i branie czynnego udziału w kształtowaniu programu i planu dyliniarskiej pracy. Coraz więcej pojawiających się w Dyliniami dzieci, narzekało na brak zrozumienia i problemy w rodzinach. Wtedy jedynym pośrednikiem między dyliniarzami a rodzicami korzystającej z dyliniarskich usług dzieciarni, okazał się właśnie miesięcznik „Życie Dyliniami". Również dzięki „Życiu Dyliniarni" możliwe jest rozpowszechnianie idei Korczakowskiej Republiki Dziecięcej i powstanie nowych organizacji mających na celu bezinteresowne działanie na rzecz innych. Dyliniarski miesięcznik został oficjalnie zarejestrowany w Centrum Informacji Organizacji Pozarządowych BORDO i umieszczony w informatorze wydanym przez Fundusz Współpracy, Program Phare, Dialog Społeczny. Reklamowy numer „ŻD" ukazał się również w Internecie na stronie Instytutu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, ze ścieżką dostępu:

www.miks.uj.edu.pYibin/czasop/stud/zycie/htm/zycie.htm

Inną formą nawiązania kontaktu i oddziaływania na małych podopiecznych Korczakowskiej Republiki jest dyłiniarskie kino RELAX i teatr BAJKA. Dyliniarski teatr angażuje dzieci do przedstawień kukiełkowych i aktorskich wykorzystując ich twórczość i talenty artystyczne. Głównym jego zadaniem jest kształtowanie osobowości dziecka poprzez przyswajanie za pomocą wystawianych spektakli i przedstawień, treści opartych o wartości moralne i etyczne. Dyliniarski teatr współpracuje z działem imprez oraz działem plastycznym, który wykonuje dla teatru rozmaite dekoracje i rekwizyty potrzebne do scenografii.

Wszystkie dyliny w Pracowni Modelarskiej sporządzane są zawsze ręcznie, a wiele z nich to indywidualna twórczość dzieci. Dział plastyczny ma również w zakresie swoich obowiązków dekorację gazetek ściennych, sporządzanie wystroju wnętrz przy różnego rodzaju imprezach dla dzieci oraz wspomaganie strony graficznej dyliniarskiego miesięcznika. Specjalnością Dyliniarskiej Pracowni Modelarskiej są wszelkiego rodzaju modele w skali 1:100, a szczególnie modele różnego typu tramwajów, które cieszą się wśród dzieci największą popularnością.

Zupełnie natomiast odmienne zadania, aczkolwiek dążące do tego samego celu spełnia Dział Usług i Reklamy. Dział ten ma za zadanie wykonywanie drobnych zamówień usługowych typu: sprzątanie, mycie okien, prace ogrodnicze, pomoc w zakupach i w innych drobnych czynnościach domowych osobom starszym. Dyliniarze usługowi mają również w zakresie swoich obowiązków prace porządkowe na terenie Dyliniami oraz jej otoczenia, pomoc przy przeprowadzaniu różnego rodzaju zbiórek np. odzieży, którą transportują do rodzin potrzebujących bądź konkretnych punktów pomocy społecznej. Głównym jednak założeniem Doliniarskiego Działu Usług było stworzenie możliwości nawiązania kontaktu z rodzicami przychodzących do Dyliniami dzieci. Często brakowało, bowiem odpowiedniego pretekstu by wejść w środowisko rodzinne dziecka i po odpowiedniej weryfikacji sytuacji rozpocząć konkretną pomoc.

Dział Charytatywny, jak sama nazwa wskazuje zajmuje się przeprowadzaniem licznych akcji charytatywnych na rzecz dzieci i starszych osób. Organizuje także liczne zbiórki np. książek, zabawek, szczególnie w czasie przeprowadzania akcji mikołajowej w okresie zimowym. Ponadto dyliniarze tego działu inicjują wyjścia z dziećmi do dzieci chorych przebywających na leczeniu w Instytucie Pediatrii, do Domów Dziecka, ośrodków dla dzieci niepełnosprawnych. Domów Opieki Społecznej, gdzie przebywają ludzie starsi oraz wyjścia z młodzieżą dorosłą (po osiemnastym roku żyda) do pobliskiego więzienia. Celem takich akcji jest przede wszystkim uświadomienie dzieciom i młodzieży potrzeby niesienia pomocy innym, którzy często przeżywają jeszcze większe rozterki i cierpienie fizyczne.

W Dziale Imprez natomiast dyliniarze odpowiedzialni są przede wszystkim za przebieg różnego rodzaju imprez organizowanych dla dzieci. Często są to imprezy okolicznościowe takie jak doroczne święto dyliniarzy. Dzień Dziecka itp. Oprócz tego przygotowuje również program występów gościnnych, w których dzieci biorą udział na zaproszenie innych ośrodków kulturalno-oświatowych. Dział ten odgrywa dość znaczną rolę w całości działań Korczakowskiej Republiki, gdyż ma moc przyciągania dzieci do Dyliniarni, które poprzez zabawę chętnie angażują się w dalsze prace. Przy tego rodzaju zabawach można też często obserwując zachowanie młodego człowieka wnioskować o jego osobowości i psychice, a tym samym o gnębiących go problemach.

Wspólna idea dyliniarstwa łączy wszystkie dzieci i pracowników Dyliniami w ich wzajemnej współpracy. Jak głoszą słowa jednej z pieśni, która na wniosek Pana Prezydenta Miasta Krakowa Józefa Lassoty - Honorowego Członka ZDP stała się dziecięcym hymnem Dyliniarni:

„, Bo nikt nie ma z nas, tego, co mamy razem

Każdy wnosi ze sobą to, co ma najlepszego.

Zatem, aby wszystko mieć potrzebujemy siebie razem

Bracie, Siostro ręka w rękę z nami idź".

Ponadto działalność Korczakowskiej Republiki pomimo jej organizacji i struktury cechuje dość duża spontaniczność działań. Dlatego też trudno byłoby ująć jej pracę w ścisły

schemat planu rocznego. Wszystkie, bowiem imprezy, występy i zajęcia zależne są od indywidualnych potrzeb przychodzących do Dyliniami dzieci. Bywa, że sytuacją konkretnego dziecka, która wymaga szczególnej interwencji, skupia uwagę dyliniarzy kosztem pozostałych form pracy. Dlatego też niewskazane jest sztywne trzymanie się określonych reguł.

Charytatywna działalność Dziecięcej Republiki ma już za sobą kilkanaście lat swojej historii, dlatego też warto zapoznać się z jej bardziej istotnymi faktami. Dyliniamia założona została w Krakowie dnia l marca 1983 roku, (dlatego też od tej pory, każdego roku dnia l marca tradycyjnie obchodzony jest tzw. Dzień Dyliniarza). Zgodnie, więc z późniejszą ideą Dyliniami, inicjatywa już od samego początku leżała w gestii dzieci. W maju 1994 roku założyciele oraz mali przedstawiciele Dyliniami po raz pierwszy spotkali się z Prezydentem Miasta Krakowa Józefem Lassotą, który w tym dniu gościł na zebraniu organizacyjnym mieszkańców XII Dzielnicy. Celem spotkania było złożenie podziękowania za pomoc w przeprowadzonej przez dyliniarzy w sierpniu 1992 roku akcji antyalkoholowej, dzięki której Rada Miasta zezwoliła dzieciom na wyznaczenie miejsc objętych zakazem publicznego picia alkoholu. Kolejne pismo, jakie Korczakowska Republika otrzymała od Prezydenta Miasta zawiadamiało o nadaniu nazwy ulicy bezimiennej prowadzącej do Dyliniami. Zgodnie z uchwałą nr LW531/96 Rady Miasta Krakowa ulica ta otrzymała nazwę Republiki Korczakowskiej. Pod koniec roku 1996, a dokładnie 18 listopada Prezydent Józef Lassotą osobiście odwiedził Republikę. Dyliniarską akcją antyalkoholową zainteresowała się również Pełnomocnik Wojewody do spraw Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Zapobiegania Narkomanii. Jej celem osobistej wizyty w Korczakowskiej Republice było ugruntowanie podjętej już wcześniej współpracy Dyliniarni z Urzędem Wojewódzkim. Pod koniec września 1996 roku Związek Dyliniarzy Polskich otrzymał pismo z dnia 13 września 1996 roku z {Sekretariatu Stanu w Watykanie z błogosławieństwem Ojca Świętego Jana Pawła II na dalszą owocną działalność dyliniarzy z zapewnieniem wsparcia swoją modlitwą ich wysiłków.

W czasie swojej piętnastoletniej działalności Korczakowska Republika Dziecięca Dyliniamia nawiązała również kontakty z zagranicą. W roku 1992 pierwszym tego typu wydarzeniem było nawiązanie korespondencji z zamieszkałymi w Wielkiej Brytanii i Francji dziećmi Zofii Kossak-Szczuckiej w sprawie zezwolenia na przedruk na łamach „Życia Dyliniami” jednej z napisanych przez nią książek. Od tej pory Dyliniami udało się nawiązać kontakt także z innymi państwami, co zaowocowało przyjazdem przedstawicieli amerykańskich, wyróżnieniami Korczakowskim Medalem z Izraela oraz nagrodą Niezależnej

Fundacji Popierania Kultury Polskiej POLCUL FOUNDATION z Australii. We wrześniu 1998r. Dyliniarnia została wciągnięta na listę członków Ogólnopolskiego Porozumienia Osób i Instytucji Pomagających Ofiarom Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia". Porozumienie to poświęcone jest przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zorganizowanej przez Pełnomocnika Ministra Zdrowia oraz Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Działalność Korczakowskiej Republiki Dziecięcej Dyliniarnia rozpatrywać można by na wiele sposobów. Aby jednak dogłębnie poznać jej mechanizm funkcjonowania nie wystarczy tylko teoria i filozoficzna analiza prezentowanych idei. To systematyczna praktyka i wysiłek wielu prawdziwie zaangażowanych łudzi, każdego dnia buduje kolejny zakątek dziecięcego państwa opartego na wzajemnych relacjach przyjaźni. W jednym z przemówień wygłoszonych podczas rocznicowych obchodów dyliniarskich tak ujętą istotę słowa „dyliniarz": „(...) trzeba nim po prostu być od najmłodszych lat. Pełnoletni dyliniarz to przecież 10-letnie dziecko. Stad już widać, że -wychowanie, jakie otrzymaliśmy u podstaw, decyduje o tym łam będziemy później. Dyliniarz (...) to ktoś wierzący w powodzenie, uśmiech, dobre sławo. Taka postawa z pewnością do czegoś zobowiązuje. Zobowiązuje do wiary w dobro, w człowieczeństwo. Pogląd taki me pozwala pozostawić nikogo, kto doświadczony złem traci wiarę, poczucie własnej wartości. Postawa dyłiniarza - to przykład zachowania, postępowania, stylu bycia. To zamiłowanie do pracy z ludźmi i dla ludzi, a szczególnie dla tych najmłodszych. (...) Większość instytucji nastawiona jest na oddziaływanie na zbiorowość, jakąś grupę ludzi. Dyłiniarze muszą zwracać uwagę także na jednostki. Takie jest założenie Dyliniami. (...) Być dyliniarzem - to być przede wszystkim prawdziwym Człowiekiem ".

Założycielka ZDP Maria Pułczyńska